Sysmac Studio TOF Timer (Off-Delay): Kapsamlı Programlama Rehberi

Q: Sysmac Studio'da TOF (Off-Delay) zamanlayıcı nasıl çalışır?

TOF zamanlayıcısı, In girişi TRUE olduğu anda Q çıkışını anında aktif eder (Q = TRUE). In girişi FALSE olduğunda süre sayımı başlar; çıkış, geçen süre (ET) belirlenen süreye (PT) ulaşana kadar TRUE kalır, süre dolduğunda FALSE durumuna geçer.

Q: TOF sayarken giriş tekrar TRUE olursa ne olur?

Zamanlayıcı sayma aşamasındayken In girişi tekrar TRUE olursa geçen süre (ET) anında sıfırlanır, sayım durdurulur ve çıkış (Q) kesintiye uğramadan TRUE kalmaya devam eder.

Q: TON, TOF ve TP zamanlayıcıları arasındaki temel fark nedir?

TON sinyal geldikten sonra çıkışı gecikmeli açar (On-Delay). TOF sinyal kesildikten sonra çıkışı gecikmeli kapatır (Off-Delay). TP ise girişin durumundan bağımsız olarak tetiklendiği anda sabit süreli bir pals üretir.

Q: TOF çalışırken PT (önceden belirlenen süre) değiştirilebilir mi?

Evet. Yeni PT değeri o anki geçen süreden (ET) büyük veya eşitse sayım yeni hedefe kadar devam eder. Yeni PT o anki ET'den küçükse çıkış (Q) anında FALSE olur ve sayım durur.

Omron Sysmac Studio TOF (Off-Delay) zamanlayıcısı: Merdiven Diyagramı (LD) ve Yapısal Metin (ST) kullanımı, zamanlama diyagramı ve saha güvenlik notları.

Görkem GürayKontrol ve Otomasyon Mühendisi5 Şubat 20236 dk okumaGüncellendi: 30 Ekim 2026

Sysmac Studio TOF (Off-Delay Timer) komutu, giriş sinyali kesildikten (TRUE → FALSE) sonra çıkış sinyalinin belirlenen süre (PT) kadar daha aktif kalmasını sağlayan düşen kenar gecikmeli zamanlayıcıdır. IEC 61131-3 standardına tam uyumlu olarak Omron NJ/NX serisi PLC kontrolörlerinde çalışan TOF; makine duruşu sonrası soğutma fanı çalıştırma, konveyör hat tahliyesi, yağlama sistemleri ve pnömatik basınç boşaltma gecikmelerinde kritik bir rol oynar.

Teknik Özellikler ve Zamanlayıcı Karşılaştırması

Parametre / Özellik	Değer / Standart	Açıklama
Kontrolör Uyumluluğu	Omron NJ101, NJ301, NJ501, NX102, NX1P2	Tüm Sysmac platformları
Komut Standardı	IEC 61131-3 Standard Timer	Off-Delay Fonksiyon Bloğu
Desteklenen Diller	Ladder Diagram (LD), Structured Text (ST)	Deterministik çevrimli yürütme
Giriş Değişkeni (`In`)	`BOOL`	Sinyal düşen kenarında (`TRUE → FALSE`) sayımı başlatır
Hedef Süre (`PT`)	`TIME` (`T#0ms` ile `T#106751d_23h_47m_16s_854.775807ms`)	Çözünürlük: 1 ns (task çevriminde taranır)
Çıkış Değişkeni (`Q`)	`BOOL`	Sayım boyunca `TRUE`, süre bitince `FALSE`
Geçen Süre (`ET`)	`TIME`	`T#0s`’den `PT` değerine artan süre sayacı

IEC 61131-3 Standart Zamanlayıcı Matrisi

Zamanlayıcı Tipi	Çıkışın Açılma (ON) Şartı	Çıkışın Kapanma (OFF) Şartı	Tipik Endüstriyel Kullanım
TON (On-Delay)	`In = TRUE` olduktan `PT` süre sonra gecikmeli	`In = FALSE` olduğu anda anında	Sensör kararsızlığı filtreleme, yıldız-üçgen geçişi
TOF (Off-Delay)	`In = TRUE` olduğu anda derhal	`In = FALSE` olduktan `PT` süre sonra gecikmeli	Duruş sonrası fan soğutma, konveyör boşaltma
TP (Pals Zamanlayıcı)	`In` yükselen kenarında derhal	Girişten bağımsız sabit `PT` süre sonra	Kamera tetikleme flaşı, parça itici piston palsı

Programlama: Ladder Diyagramı ve Structured Text (ST)

Sysmac Studio ortamında TOF komutu hem grafiksel merdiven diyagramında hem de metin tabanlı Yapısal Metin bloklarında çağrılabilir:

Merdiven Diyagramı (LD) Gösterimi

Merdiven satırında bloğa TOF tipinde benzersiz bir etiket (örneğin TOF_Instance) atanır:

Sysmac Studio TOF Timer Merdiven Diyagramı

Yapısal Metin (Structured Text - ST) Gösterimi

ST kod bloklarında fonksiyon bloğu şu sözdizimiyle çalıştırılır:

// Structured Text ortamında TOF Zamanlayıcı Çağrısı
TOF_Instance(
    In := Baslat_Butonu,    // BOOL: Giriş tetikleme şartı
    PT := T#5s,             // TIME: 5 saniyelik gecikme süresi
    Q  => Motor_Cikisi,     // BOOL: Gecikmeli kapanacak çıkış
    ET => Gecen_Sure        // TIME: Sayaç takip değişkeni
);

Parametre Açıklama Tablosu

Değişken	Yön	Veri Tipi	Tanım	Çalışma Prensibi
In	Giriş	`BOOL`	Zamanlayıcı Girişi	`TRUE` olduğunda `Q` açılır ve `ET` sıfırlanır. `FALSE` olduğunda süre sayımı başlar.
PT	Giriş	`TIME`	Ayarlanan Süre	Gecikme hedef süresi. Format örnekleri: `T#500ms`, `T#3s`, `T#1m`.
Q	Çıkış	`BOOL`	Zamanlayıcı Çıkışı	`In = TRUE` iken ve sayım süresince `TRUE` kalır. `ET = PT` olduğunda `FALSE` olur.
ET	Çıkış	`TIME`	Geçen Süre	`In` girişi `FALSE` olduktan sonra geçen süreyi nanosaniye hassasiyetinde sayar.

Çalışma Durumları ve Dinamik Davranış

Otomasyon mantığında TOF komutunun giriş sinyali değişimlerine verdiği tepkiler üç ana senaryoda özetlenir:

Durum 1: Standart Kapanma Gecikmesi (Normal Çalışma)

A kontağı tetiklendiğinde abc çıkışı anında aktifleşir. A kontağı FALSE konumuna geçtiği anda 5 saniyelik geri sayım başlar. Giriş kesilmiş olmasına rağmen çıkış 5 saniye daha TRUE kalır ve süre sonunda kapanır.

Durum 2: Sayım Sırasında Girişin Yeniden Tetiklenmesi

Süre sayılırken (ET < PT), A kontağı henüz süre bitmeden tekrar TRUE yapılırsa, geçen süre (ET) derhal sıfırlanır ve sayım durdurulur. Çıkış hiçbir kesinti yaşamadan TRUE kalmaya devam eder.

Sysmac Studio TOF Timer yeniden tetikleme ve resetlenme

Durum 3: Yükselen Kenar (Pals) ile Tetikleme

Eğer A kontağı yükselen kenar palsı (@ veya R_TRIG) ile tetiklenirse, giriş sadece bir program çevrimi boyunca TRUE kalır ve hemen ardından FALSE olur. TOF sayımı ikinci taramada otomatik başlar ve PT süresi bitene kadar çıkışı bağımsız olarak tutar.

Sysmac Studio TOF Timer yükselen kenar çalışması

Zamanlama Diyagramı (Timing Chart)

Aşağıdaki grafik, giriş sinyali (In), çıkış kontağı (Q) ve zaman sayacı (ET) arasındaki milisaniyelik ilişkiyi göstermektedir:

Sysmac Studio TOF Timer Zamanlama Diyagramı

Önemli zamanlama prensipleri:

In yükseldiğinde (TRUE), Q derhal TRUE olur ve ET sıfırlanır (0).
In düştüğünde (FALSE), ET her task periyodunda artmaya başlar.
ET değeri PT değerine ulaştığında Q çıkışı FALSE olur ve ET artışı durur.
Sayım devam ederken In tekrar yükselirse, ET sıfırlanır ve Q kesintisiz TRUE kalır.

Çalışma Esnasında Hedef Sürenin (PT) Değiştirilmesi

HMI panel veya reçete üzerinden makine çalışırken PT süresi değiştirilebilir:

Zamanlayıcı Durumu	`Q` Çıkış Durumu	Yeni `PT` Değeri	Kontrolör Davranışı
Süre Tamamlandı (`ET = PT`)	`FALSE`	Herhangi bir değer	`Q` çıkışı `FALSE` kalır; `ET` eski değerinde sabit kalır.
Sayım Sürüyor (`ET < PT`)	`TRUE`	`PT_yeni >= ET`	Sayım kesintiye uğramadan yeni hedefe kadar devam eder.
Sayım Sürüyor (`ET < PT`)	`TRUE`	`PT_yeni < ET`	`Q` çıkışı derhal `FALSE` durumuna düşer ve sayaç durur.

Saha Notu ve Güvenlik Tavsiyeleri

Saha devreye alma süreçlerinde göz önünde bulundurulması gereken kritik noktalar:

Enerji Kesintisi ve İlk Çevrim Riski: PLC ilk açıldığında veya Program modundan Run moduna geçtiğinde ET başlangıç değeri 0 olur. Eğer In kontağı koşulsuz veya tanımsız bırakılmışsa, ilk çevrim taramasında çıkışın anlık olarak TRUE olma riski doğabilir. Kritik çıkışları sistem hazır biti (_IsRunMode) ile emniyete alın.
Master Control (MCR) Bölgesi: TOF bloğu bir Master Control bölgesi içinde yer alıyorsa ve ana bölge resetlenirse, sayaç sıfırlanır (ET = 0) ve In aktifse çıkış TRUE olur.
İş Güvenliği Sınırı: Asla kapak kilitleme veya tehlikeli bölgeye erişim emniyeti gibi personel güvenliği fonksiyonlarını tek başına yazılımsal TOF komutuna emanet etmeyin. Fonksiyonel güvenlik için her zaman güvenlik röleleri veya Omron G9SP / NX-SL emniyet kontrolörleri (ISO 13849-1 / PL e) kullanın.
Arıza Teşhisi: Çevrim süresi aşımı veya derleme uyarısı durumlarında kontrolör hata kodunu Omron Hata Kodu Arama Aracımızdan hızla kontrol edebilirsiniz.

İlgili Teknik Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Sysmac Studio'da TOF (Off-Delay) zamanlayıcı nasıl çalışır?